Marlene Dietrich in Valkenburg
Een voor het grote publiek onbekend getekend potret van zangeres Marlene Dietrich, gemaakt door Charles Eyck, is plots opgedoken. Het portret is te zien op de tentoonstelling De Limburgers in Valkenburg.
Een van de samenstellers van de expositie stuitte per toeval op het werk. Dietrich trad in januari 1945 op in de Maastrichtse schouwburg. Eyck zou ook nog een geschilderd portret van de diva hebben gemaakt.
Het verhaal over het door Charles Eyck getekend portret van Marlene Dietrich kreeg afgelopen zondag weer wat meer contour. In de familie, zo vertelden de kleinkinderen Charles en Ellen Eyck bij de opening van de tentoonstelling De Limburgers, ging het verhaal dat de filmster boos weggelopen was uit de kamer waar Charles Eyck haar geportretteerd had. „De stoom kwam uit haar oren, zo vertelden Charles en Ellen”, zegt Dirk den Hartog.
Dirk den Hartog is met Axel Lemmens samensteller van de tentoonstelling in het oude postkantoor van Valkenburg. Beiden zijn werkzaam in de wereld van de beeldende kunst. Den Hartog bij galerie Mia Joosten in Amsterdam, de uit Klimmen afkomstige Axel Lemmens als directeur van Artik projecten in Den Haag. Den Hartog raadpleegt met enige regelmaat Le Suisse, een kunstblog. Daar werd medio juni melding gemaakt van een veiling door veilinghuis De Eland in Diemen waar ook een door Charles Eyck getekend portret van de Amerikaanse filmster van Duitse komaf aangeboden werd. „Ik las het pas ‘s nachts rond twaalf uur op 22 juni, de dag van de veiling. Dacht dat ik te laat was. Dat was niet zo. Via mijn broer kon ik de dag erna een bod per e-mail uitbrengen.” Toen Den Hartog het portret een paar dagen later ging afhalen, wees een medewerker van het veilinghuis hem op de tekst op de achterkant van het portret. „Het blijkt dat Eyck na de bevrijding van Maastricht een atelier had in een kamer met balkon in een aan deWilhelminsingel in Maastricht.” De Maastrichtse historicus Paul Bronzwaer heeft in het boek Maastricht bevrijd verteld hoe Dietrich, die in januari 1945 optrad voor de Amerikaanse troepen in de Maastrichtse stadsschouwburg, erop stond dat ze door Eyck (1897-1983) geportretteerd zou worden. Dat gebeurde in een voormalige kachelfabriek aan deWilhelminasingel. Waarom de diva, die bekend stond om haar anti-nazigezindheid, boos wegliep, is niet duidelijk. Misschien was het wel omdat ze te lang moest zitten. Volgens Bronzwaer heeft Eyck toen ook een portret van haar geschilderd. Waar dat is, is niet duidelijk. Maastricht was na de bevrijding medio september 1944 een zogenaamd restcenter voor de Amerikaanse GI’s. Soldaten met frontverlof konden zich in Maastricht ontspannen. Dansen (onder toezicht van de geestelijkheid) en een biertje drinken. Er waren regelmatig optredens van Hollywoodsterren zoals de mateloos populaire Fred Astaire, bekend van showdansfilms. Vanuit Hollywood reisde steevast een stoet filmsterren, zangers en andere artiesten het front in West-Europa achterna om de troepen in restcenters als Maastricht te vermaken. Veel soldaten woonden voor enige tijd in bij gezinnen in Zuid-Limburg. Menig Limburger maakte voor het eerst in zijn leven kennis met Amerikaanse chewinggum en zwarte mensen. In de loop van 1945 zag menig ‘bevrijdertje’ het levenslicht.
Dagblad de Limburger Limburgs Dagblad
Door Caspar Cillekens
Foto Diane Scheilen